Incoterms 2020 voor bulklading: FOB, CFR, CIF en DAP in de praktijk

Incoterms 2020, uitgegeven door de Internationale Kamer van Koophandel, definiëren elf handelstermen die kosten, risico en taken tussen verkoper en koper verdelen. Vier ervan dragen het grootste deel van de wereldwijde handel in bulkgrondstoffen: FOB, CFR en CIF voor zeevervoer, en DAP voor levering op een binnenlandse locatie of havenlocatie. Elk van deze termen beantwoordt twee vragen nauwkeurig, namelijk waar het risico overgaat en wie wat regelt, en laat verschillende andere vragen over aan het contract.

De maritieme termen: FOB, CFR, CIF

Deze drie zijn regels voor “zee- en binnenvaartvervoer”. In alle drie levert de verkoper de goederen aan boord van het in de verschepingshaven aangewezen schip, en gaat het risico van verlies of beschadiging op dat moment over op de koper. Het verschil is wie de reis betaalt.

FOB (Free On Board)

De koper bevracht of boekt het schip, betaalt vracht en verzekering en draagt het risico vanaf het moment dat de goederen aan boord zijn. De verkoper laadt op eigen kosten en verzorgt de uitvoerformaliteiten. Voor tankers is het leveringspunt van oudsher de vaste slangaansluiting van het schip; voor droge bulk het ruim. FOB is de voorkeursterm van de koper wanneer deze het vervoer beheert of partijen wil combineren.

CFR (Cost and Freight)

De verkoper sluit het vervoercontract naar de genoemde bestemmingshaven en betaalt dit, maar het risico gaat nog steeds over bij het laden. De koper moet de lading voor de reis zelf verzekeren. CFR komt veel voor wanneer de verkoper vrachtcontracten heeft lopen en de koper een lopende ladingpolis heeft.

CIF (Cost, Insurance and Freight)

Zoals CFR, met dien verstande dat de verkoper bovendien ladingverzekering afsluit ten behoeve van de koper. Incoterms 2020 hielden het minimum voor CIF op de Institute Cargo Clauses (C), terwijl CIP naar Clauses (A) werd verhoogd. Voor lading van hoge waarde, zoals kopercathoden of geraffineerde suiker, moet het contract uitdrukkelijk Clauses (A) eisen, omdat (C) diefstal, tekorten en bevochtiging niet dekt.

Regel: onder FOB, CFR en CIF gaat het risico over in de laadhaven, niet op de bestemming. De inspectie die kwaliteit en kwantiteit voor de betaling bepaalt, is daarom die bij het laden, en het contract en de kredietbrief moeten dat vermelden.

DAP (Delivered at Place)

DAP is een multimodale term. De verkoper draagt kosten en risico totdat de goederen op de genoemde plaats zijn aangekomen, gereed om te worden gelost, en de koper lost en verzorgt de invoerformaliteiten. In de grondstoffenhandel wordt DAP gebruikt voor levering per vrachtwagen en trein van brandstof, cement, staal en kunstmest aan een fabriek, depot of grenspunt, en steeds vaker voor containerleveringen. De verwante term DPU (voorheen DAT) voegt het lossen door de verkoper toe. Let op dat de oude term DES niet meer in de Incoterms voorkomt; LNG- en ruwe-oliehandel die nog “DES” zegt, vertrouwt op eigen contractuele definities.

Vergelijking

Wat Incoterms niet bepalen

De regels zwijgen over kwesties die de meeste geschillen over bulklading veroorzaken. Het koopcontract moet het volgende regelen:

• Overgang van eigendom. Incoterms gaan over risico, niet over eigendom. De eigendom gaat doorgaans over bij betaling of bij de afgifte van de connossementen.
• Betaling. De voorwaarden voor kredietbrief, standby of overschrijving staan los daarvan.
• Liggetijd en overliggeld. Laad- en loskoersen, de aankomstmelding (notice of readiness) en de overliggeldtarieven volgen uit de charterpartij en moeten in het koopcontract worden gespiegeld, anders kan een FOB-verkoper met overliggeld worden geconfronteerd dat hij niet kan verhalen.
• Vaststelling van kwaliteit en kwantiteit. Welke inspecteur, welke bemonsteringsmethode, walstank- of scheepscijfers, en of het certificaat definitief en bindend is.
• Toleranties. Percentages plus of min op de hoeveelheid, en wie de optie uitoefent.
• Overmacht en toepasselijk recht.

Incoterms koppelen aan de inspectie en het krediet

Bij FOB-, CFR- en CIF-ladingen is het kwaliteits- en kwantiteitscertificaat dat bij het laden is afgegeven door SGS, Intertek, Bureau Veritas of een gelijkwaardige inspecteur het document dat de verkoper onder het krediet presenteert. Een koper die bescherming op uitkomstcijfers bij lossing wil, heeft twee opties: een DAP- of vergelijkbare leveringsterm bedingen zodat het risico bij de verkoper blijft, of de maritieme term behouden en passende verzekering plus een contractuele uitkomstclausule met een gedefinieerde tolerantie afsluiten. Een CIF-prijs vragen en vervolgens betaling eisen tegen analyse in de loshaven vermengt twee onverenigbare risicoverdelingen.

De term juist noteren

Een Incoterm is onvolledig zonder de genoemde plaats en de versie. “CIF Rotterdam” is dubbelzinnig; “CIF Rotterdam, Incoterms 2020, één veilige ligplaats, lossing binnen 36 doorlopende uren” is een term. Noem bij FOB-tankerladingen de laadhaven en terminal, het laycan-venster en de procedure voor schipacceptatie. Noem bij DAP het exacte leveringspunt, want risico en kosten wisselen op dat punt en niet een kilometer eerder.

Nauwkeurig toegepast stellen de vier termen koper en verkoper in staat vracht, verzekering en risico afzonderlijk te prijzen en aanbiedingen op een gemeenschappelijke basis te vergelijken. Slordig toegepast veranderen ze een kwaliteitsgeschil bij lossing in een geschil over wie er in de eerste plaats verantwoordelijk had moeten zijn.